Πλαίσιο έργου

Πλαίσιο έργου

Η αγροδιατροφική βιομηχανία είναι ένας τομέας σημαντικής οικονομικής και κοινωνικής σημασίας τόσο για την Ελλάδα όσο και για την Ιταλία. Είναι ένας από τους πλέον ρυθμιζόμενους και προστατευόμενους τομείς στην ΕΕ, με σημαντικές επιπτώσεις στη βιωσιμότητα, όπως η κάλυψη των ανθρώπινων αναγκών, η στήριξη της απασχόλησης και της οικονομικής ανάπτυξης και οι επιπτώσεις του στο φυσικό περιβάλλον.

Τα μηρυκαστικά (πρόβατα, αίγες και βοοειδή) είναι σημαντικά για την παραγωγή εισοδήματος και την ασφάλεια, την προμήθεια τροφίμων και την ενδυνάμωση των αγροτικών πόρων στη Μεσόγειο, ιδίως στις ορεινές και παραμεθόριες περιοχές. Τα γεωγραφικά, γεωμορφολογικά και κλιματικά χαρακτηριστικά της Ελλάδας και της Ιταλίας είναι ιδιαιτέρως ευνοϊκά για την εκτροφή μηρυκαστικών. Παρόλο που η παραγωγή μηρυκαστικών θεωρείται ζωτικός κτηνοτροφικός τομέας, η δυναμική του της δεν αξιοποιείται πλήρως και συνεπώς η βιωσιμότητα πολλών παραγωγών είναι επισφαλής. Τα μεσογειακά συστήματα παραγωγής μηρυκαστικών παράγουν μια μεγάλη ποικιλία χαρακτηριστικών προϊόντων τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε τοπικές, περιφερειακές ή ξένες αγορές, αν εντοπιστούν και διατεθούν στην αγορά.

Παρά τη μικρή πτώση που παρατηρήθηκε, η παραγωγή κρέατος από την παραδοσιακή εκτροφή μηρυκαστικών εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πρωτογενή παραγωγή. Αν και η Ελλάδα και η Ιταλία έχουν σημαντική παραγωγή αιγοπροβάτων στις ευρωπαϊκές χώρες, το εμπορικό ισοζύγιο του κρέατος αιγοπροβάτων (νωπό, διατηρημένο με απλή ψύξη ή κατεψυγμένο) είναι αρνητικό. Αυτό καταδεικνύει την ανάγκη για βελτιώσεις σε αυτόν τον τομέα.

Ο τομέας των αιγοπροβάτων της Ελλάδας και της Ιταλίας μαζί, παράγει το 53% των συνολικών προβάτων και το 28,1% του συνολικού κατσικίσιου γάλακτος στην ΕΕ. Διάφοροι τύποι τυριών μπορούν να προέρχονται από πρόβειο και ιδιαίτερα κατσικίσιο γάλα, που αξίζει συγκριτική αξιολόγηση για την καταλληλότητά τους για διείσδυση στην αγορά. Η εκτροφή μηρυκαστικών έχει τη δυνατότητα να επεκταθεί από την τρέχουσα θέση της, παρέχοντας οικονομικά, περιβαλλοντικά και κοινωνικά οφέλη. Η αναπαραγωγή μηρυκαστικών αποτελεί μια εναλλακτική λύση στην αγροτική οικονομία και έναν τρόπο μείωσης της ανεργίας και της φτώχειας στην ύπαιθρο.

Αντίστοιχα, απαιτούνται προσαρμογές στις αλυσίδες αξίας των μηρυκαστικών, προκειμένου να βελτιωθεί η αξία των προϊόντων και να βελτιστοποιηθεί το εισόδημα και η ανταγωνιστικότητα των παραγωγών. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν: μεταβολές των διαδικασιών και των προϊόντων σύμφωνα με τις απαιτήσεις κατακερματισμού της αγοράς και βελτίωση των δομών της αγοράς και των οργανώσεων των γεωργών. Αυτές είναι οι προϋποθέσεις για την ενίσχυση της ικανότητας όλων των φορέων της αλυσίδας αξίας να αντιμετωπίζουν τα πρότυπα και τους κανονισμούς των τοπικών, περιφερειακών και διεθνών αγορών, καθώς και τη βελτίωση της ικανότητας των παραγωγών να καλύπτουν ένα σημαντικό μερίδιο της προστιθέμενης αξίας. Η ανάλυση της αλυσίδας αξίας (από τις αρχικές φάσεις παραγωγής έως τον τελικό προορισμό της αγοράς) είναι ουσιώδης για την κατανόηση των αγορών, τους κινδύνους και την προστιθέμενη αξία σε κάθε στάδιο, τη συμμετοχή και οργάνωση διαφόρων φορέων και τους παράγοντες που περιορίζουν το εισόδημα και την ανταγωνιστικότητα των παραγωγών.

Τα αποτελέσματα μιας τέτοιας ανάλυσης και τα διδάγματα που αντλήθηκαν από αυτή την παρέμβαση θα είναι μεταφέρσιμα σε άλλες περιοχές με παρόμοια κοινωνικο-γεωγραφικά χαρακτηριστικά.

Οι επενδύσεις για τη βελτίωση της κτηνοτροφίας και των τεχνικών επεξεργασίας καθώς και για την υλοποίηση των εθνικών δραστηριοτήτων εκτροφής θα βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα της παραγωγής μηρυκαστικών. Εάν αυτό είναι στενά συνδεδεμένο με την ενεργό χρήση των πλεονεκτημάτων της συγκριτικής ποιότητας, θα βοηθήσει στην οικοδόμηση μιας αναγνωρίσιμης μάρκας σε ξένες, κυρίως ευρωπαϊκές αγορές. Προκειμένου να αυξηθεί το μερίδιο αγοράς, θα παρασχεθεί επαρκής στήριξη στους παραγωγούς και τους εξαγωγείς που βρίσκουν και εισέρχονται σε νέες μη παραδοσιακές αγορές. Η απομάκρυνση από την κατάσταση των εμπορευμάτων σε μια πιο εξειδικευμένη αγορά μπορεί να βελτιώσει τις αποδόσεις. Το δυναμικό σε ειδικές ή άκρως εξειδικευμένες αγορές αποτελεί ευκαιρία για την αλυσίδα εφοδιασμού των μηρυκαστικών.

Ιδέα του έργου

Ο γενικός στόχος του έργου “MeDInno” είναι η ενίσχυση των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων αγροδιατροφής και εκτροφής μηρυκαστικών, μέσω της ανάπτυξης καινοτόμων διαδικασιών και προϊόντων, βασισμένων στην τοπική γαλακτοπαραγωγική και κρεοπαραγωγική παράδοση της περιοχής παρέμβασης του Προγράμματος Συνεργασίας, συμβάλλοντας στην έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη.

Το έργο στοχεύει στην ενεργό συμμετοχή των εμπλεκόμενων μερών. Παραγωγοί, μεταποιητές, αγοραστές, εξαγωγείς, οργανισμοί πιστοποίησης και οργανισμοί έρευνας και ανάπτυξης θα συμμετάσχουν σε εργαστήρια, ομάδες εστίασης και εκπαιδευτικά σεμινάρια.

Η ανάπτυξη ενός κοινού μηχανισμού μεταξύ των δύο χωρών η οποία θα επιτρέψει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και θα υποστηριχθεί από ένα πολυεπίπεδο εταιρικό σχήμα με περιφερειακούς φορείς (Περιφέρεια Ηπείρου και Ένωση Επαρχιών Απουλίας), οργανισμούς αγροτών-κτηνοτρόφων (Ένωση Μετακινούμενων Κτηνοτρόφων Ηπείρου, Συνομοσπονδία Ιταλών Αγροτών του Μπάρι) και εμπορικών επιμελητηρίων (Εμπορικό Επιμελητήριο της Φότζια και Ελληνο-Ιταλικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης) με σημαντική γεωγραφική επιρροή.

Στόχοι του έργου

Στόχοι

Το έργο στοχεύει κυρίως στην έρευνα των βασικών παραμέτρων παραγωγής και διαφήμισης μηρυκαστικών και στην ενίσχυση της εξωστρέφειας και της καινοτομίας του τομέα τυριών και κρεάτων, μέσω ανταλλαγής τεχνογνωσίας, προτυποποίησης και πιστοποίησης υφιστάμενων τοπικών προϊόντων, ανάπτυξης νέων προϊόντων και δημιουργία cluster. Έμφαση πιθανόν θα δοθεί σε ντόπια είδη και στην αξιοποίηση του εύπορου εδάφους της περιοχής του προγράμματος μέσω της βόσκησης, οδηγώντας σε διαφοροποίηση προϊόντος ως βάση για την αύξηση της προστιθέμενης αξίας για τον καταναλωτή. Τα νέα προϊόντα τυριού (κατσικίσιο) και κρέατος (βαρέων αμνών) θα ενισχύσουν τον ίδιο σκοπό και θα βελτιώσουν τη δυναμική των εξαγωγών.

Περαιτέρω, ειδικοί στόχοι του έργου είναι οι ακόλουθοι:

  1. Χαρτογράφηση και ανάλυση των αγορών κρέατος και τυροκομικών προϊόντων για τη ανάδειξη του προφίλ των καταναλωτών,
  2. Εκπαίδευση των παραγωγών για να επενδύουν στην ποιότητα των προϊόντων κρέατος και τυροκομικών προϊόντων με: (α) γνώση και κατανόηση των λεπτομερειών της γενετικής επιλογής, της υγείας και της διατροφής των ζώων, την εκτροφή και σφαγή των αρνιών και της μεταφοράς τους στην αγορά, (β) εισαγωγή σε βασικές και νεωτερικές διαδικασίες παραγωγής τυριού, (γ) στήριξη στη διαδικασία προσαρμογής και αλλαγής των αγροκτημάτων προκειμένου να ικανοποιούν καλύτερα τις ανάγκες των καταναλωτών,
  3. Αναγνώριση των καναλιών διάθεσης και των εμπορικών συμφωνιών οι οποίες θα δώσουν στη βιομηχανία των μηρυκαστικών τη μέγιστη δυνατή δυναμική της αγοράς βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα,
  4. Αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της περιοχής παρέμβασης του Προγράμματος για τη δημιουργία προϊόντων υψηλής αξίας,
  5. Ενίσχυση των συνεργασιών μεταξύ των εταίρων του έργου

Αναμενόμενα αποτελέσματα

Παράλληλα, το έργο “MeDInno” αποσκοπεί στην ενίσχυση των πολύ μικρών και μικρών επιχειρήσεων αγροδιατροφής και παραγωγής μηρυκαστικών μέσω της ανάπτυξης νέων προϊόντων και της από κοινού προώθησης των τυροκομικών και των προϊόντων κρέατος της περιοχής του Προγράμματος. Ειδικότερα, αναμένεται ότι όλη η αγορά γεωργικών προϊόντων διατροφής (συμπεριλαμβανομένης των κλάδων της μεταποίησης και εμπορίας) θα επωφεληθεί από τα αποτελέσματα του έργου αφενός μέσω της ενεργής συμμετοχής των φορέων της αγοράς στις δραστηριότητες του έργου, και αφετέρου μέσω της αξιοποίησης των αποτελεσμάτων του έργου.

Τα αναμενόμενα αποτελέσματα του έργου “MeDInno” είναι:

  1. η σε βάθος αναγνώριση και ανάλυση του μεριδίου και του μεγέθους της αγοράς στην Ευρώπη, των γενικών υφιστάμενων και αναδυόμενων τάσεων στην κατανάλωση και εμπορία κρέατος και τυριού, στη διανομή και τις πωλήσεις προϊόντων, στις δυνητικές αγορές, στον ανταγωνισμό κ.λπ,
  2. η διαμόρφωση μίας γενικής εικόνας της αγοράς τυριού και κρέατος, μέσω της υλοποίησης μίας ποιοτικής έρευνας (συνεντεύξεις, ερωτηματολόγια, ανάλυση και ερμηνεία δεδομένων,
  3. η εξοικείωση και η ευαισθητοποίηση των πελατών, των παραγωγών, των επιχειρηματιών, των τομεακών φορέων κλπ. σχετικά με την παραγωγή νέων προϊόντων τυριού και κρέατος και τη δυναμική της αγοράς,
  4. η αποτύπωση και η κατανόηση των στάσεων, των συναισθημάτων, των πεποιθήσεων, των εμπειριών και των αντιδράσεων των ερωτηθέντων σχετικά με τη βιομηχανία τυριών και κρέατος,
  5. η ανάπτυξη νέων προϊόντων και ο σχεδιασμός ενιαίων εμπορικών σημάτων για τα νέα προϊόντα (ετικέτα, συσκευασία, αναγνωριστικό προϊόντος, στρατηγική τοποθέτησης, οπτικοακουστικά σποτ),
  6. η διείσδυση σε νέες αγορές με βάση έναν κοινό αναπτυξιακό και επιχειρησιακό σχεδιασμό
  7. η καθιέρωση ποιοτικών προτύπων και παροχή στήριξης από μεγάλους λιανοπωλητές μέσω της ανάπτυξης ειδικών οδηγιών τυποποίησης,
  8. η ενίσχυση της δυναμικής και των ευκαιριών των ενδιαφερομένων μερών μέσω της ανάπτυξης σχηματισμών χωρικής δικτύωσης και διασύνδεσης.

Έργο συγχρηματοδοτούμενο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και Εθνικούς Πόρους της Ελλάδας και της Ιταλίας.

Καινοτομία & Ανταγωνιστικότητα

Η ιστοσελίδα αυτή έχει παραχθεί με την οικονομική βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα περιεχόμενα της ιστοσελίδας αποτελούν αποκλειστική ευθύνη των εταίρων του έργου και δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να ληφθούν ότι εκφράζουν τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των συμμετεχουσών χωρών, της Διαχειριστικής Αρχής και της Κοινής Γραμματείας.